Koncepcja ESG (Environmental, Social, Governance) opiera się na idei odpowiedzialnego inwestowania i zarządzania, łącząc rozwój gospodarczy z troską o środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny a także przyszłość pokoleń. ESG zakłada, że przedsiębiorstwa działające w sposób zrównoważony budują długoterminową wartość i przewagę konkurencyjną, szczególnie w niestabilnych czasach.
ESG mabudować odporność i dbać o stabilny rozwój biznesu, natomiast coraz częściej pojawiają się pytania o jego realny wpływ na konkurencyjność i stan gospodarki Unii Europejskiej. Czy obserwujemy odwrót od zrównoważonego rozwoju, czy raczej jego dojrzewanie i przekształcenie? Zmiany napędzają nie tylko unijne regulacje, ale też globalne trendy polityczne i gospodarcze.
Przyjrzymy się kilku kluczowym trendom.
Geopolityka coraz silniej kształtuje kierunki rozwoju ESG, wpływając na priorytety firm i państw. Rosnące napięcia geopolityczne oddziałują na strategiefirm. Konflikty i wojny przyspieszają transformację energetyczną, dywersyfikację łańcuchów dostaw i zwiększają znaczenie suwerenności materiałowej. Równocześnie rośnie nacisk na przestrzeganie praw człowieka, zgodność z sankcjami i etyczne zarządzanie. ESG staje się więc narzędziem nie tylko odpowiedzialności, ale też zarządzania ryzykiem geopolitycznym.
Jednocześnie, wobec zagrożeń militarnych i gospodarczych, wiele państw i firm przesuwa priorytety w stronę bezpieczeństwa, ograniczając inwestycje w obszary postrzegane jako mniej pilne – w tym w zrównoważony rozwój.
Coraz częściejESG staje się kwestią ideologiczną i następuje jego polityzacja. W USA polityka administracji Donalda Trumpa doprowadziła do wycofania z Porozumienia Paryskiego i deregulacji klimatycznych, podczas gdy Kalifornia, w kontrze do rządu federalnego, wprowadza obowiązkowe raportowanie emisji gazów cieplarnianych.
W Europie również rosną głosy sceptyczne wobec ambitnych celów klimatycznych – zwłaszcza ze strony partii konserwatywno-prawicowych, które argumentują, że kosztowna transformacja osłabia przemysł i konkurencyjność. Mimo to, inne regiony – m.in. Azja czy Wielka Brytania – intensyfikują działania proklimatyczne, w tym prace nad obowiązkowym raportowaniemESGi inwestycje w OZE. Globalny kierunek transformacji pozostaje zatem niezmienny.
Na rynkach finansowych obserwujemy przesunięcie narracji z marketingu na konkretne działania i mierzalne cele. Fundusze inwestycyjne coraz rzadziej używają etykiety „ESG”, skupiając się na wynikach i zarządzaniu ryzykiem. Banki, pod wpływem regulatorów, traktują kwestie ESG jako element bezpieczeństwa i odporności, a dane pozyskiwane od klientów coraz częściej wpływają na ocenę zdolności kredytowej i warunki finansowania.Inwestorzy zwracają uwagę nie tylko na potencjał biznesowy spółek, ale także na sposób, w jaki zarządzają one ryzykami środowiskowymi i społecznymi.
W regulacjachnastępuje zmianaodrestrykcyjnych wymogów do większej elastyczności i realnej transformacji. Od 2025 r. największe przedsiębiorstwa w UE są zobowiązane do raportowania danych ESG. Jednocześnie Unia wdraża tzw. pakiet uproszczeniowy Omnibus, który łagodzi część wymogów i odracza terminy.
Dodatkowo UE wprowadza dobrowolny standard raportowania ESG (VSME) ułatwiający mniejszym firmom raportowanie poprzez uproszczone do minimum wymogi, gotowe szablony i kalkulatory. Unia przeznacza też znaczne środki na finansowanie transformacji – wspierając efektywność energetyczną, gospodarkę obiegu zamkniętego i projekty proklimatyczne. Coraz więcej firm dostrzega wymierne korzyści z tych działań: niższe koszty energii, większą niezależność surowcową, lojalność pracowników i klientów, a także mniejsze ryzyko prawne wobec ewidentnego trendu wzrostu odpowiedzialności biznesu za wyrządzone szkody środowiskowe i społeczne.
Komentarz autora
Odwrót czy przyspieszenie?
Zmiany klimatyczne i degradacja środowiska, nierówności społeczne to oprócz geopolityki i niekontrolowanego rozwoju technologii największe wyzwania współczesnych czasów.Mimo krytyki i politycznych sporów, kierunek jest jasny – ESG rozwija się i dojrzewa. Z etapu deklaracji przechodzi w fazę pragmatycznego wdrażania, opartego na danych, celach i strategiach działania. Firmy coraz częściej traktują zrównoważony rozwój nie jako uciążliwy obowiązek, lecz jako narzędzie budowania odporności i przewagi konkurencyjnej.Wygrają te firmy, które dobrze zrozumieją trendy, trafnie ocenią zagrożenia i przygotują na nie odpowiedź.
https://www.pkfpolska.pl/esg-5749
Autorka: MagdalenaDominiak
Menedżer zarządzający ESG, PKF Polska
