Dwie propozycje dotyczące opodatkowania wyrobów tytoniowych zostały w środę odrzucone przez europosłów, co stanowi podwójny cios dla planów Komisji Europejskiej dotyczących reformy unijnych zasad akcyzy na wyroby tytoniowe.
Posłowie do Parlamentu Europejskiego zdecydowaną większością głosów – 439 do 181 – odrzucili propozycję Komisji Europejskiej dotyczącą rewizji Dyrektywy w sprawie podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych (Tobacco Excise Directive – TED). Projekt zakładał podwyższenie podatków zarówno na tradycyjne papierosy, jak i na nowe produkty nikotynowe, takie jak e-papierosy.
Nie uzyskała również większości konkurencyjna propozycja zgłoszona przez członków prawicowej grupy Patrioci dla Europy, która opowiadała się za niższym opodatkowaniem nowoczesnych produktów tytoniowych. Wniosek przepadł niewielką różnicą głosów – 308 europosłów było za, a 320 przeciw. Na wynik wpłynęła postawa francuskich członków ugrupowania. Jak informował wcześniej Euractiv, francuskie Zjednoczenie Narodowe (Rassemblement National), sprzeciwiające się opodatkowaniu, szczególnie produktów do wapowania, zamierzało głosować przeciwko tej propozycji.
Parlament Europejski wydaje w tej sprawie jedynie niewiążącą opinię, ponieważ kwestie podatkowe pozostają kompetencją państw członkowskich. Niemniej jednak znaczenie polityczne tego głosowania jest istotne, zwłaszcza że państwa UE prowadzą obecnie negocjacje nad pierwotnym projektem Komisji.
Cypr przedstawił kilka kompromisowych propozycji, jednak nie udało się osiągnąć jednomyślności wśród rządów państw członkowskich. Dalsze prace nad dokumentem przejmie Irlandia, która od lipca obejmuje prezydencję w Radzie UE po Cyprze.
Sprawozdawca Parlamentu Europejskiego, czeski eurodeputowany Tomáš Kubín, reprezentujący prawicę, powiedział Euractivowi, że choć „żadna propozycja nie przeszła dzisiejszego głosowania”, wyników nie należy lekceważyć. Zwrócił uwagę, że jego raport uzyskał wcześniej silne poparcie w Komisji Gospodarczej i Monetarnej Parlamentu Europejskiego (ECON).
– Irlandzka prezydencja powinna uwzględnić ten raport i jego zapisy – podkreślił Kubín.
Jak dodał, to od Irlandii będzie zależało, czy minimalne stawki akcyzy zostaną uznane za priorytet oraz czy negocjacje będą kontynuowane na podstawie propozycji wypracowanych przez Cypr, czy też rozpoczną się od początku.
Dyplomata UE poinformował Euractiv, że Irlandia analizuje obecnie sytuację i kontaktuje się z poszczególnymi państwami członkowskimi, aby poznać ich stanowiska dotyczące dalszych działań.
Co dalej?
Odrzucenie obu propozycji oznacza, że Parlament Europejski formalnie nie przyjął stanowiska w sprawie dyrektywy TED.
Jednak, jak podkreśliło źródło parlamentarne w rozmowie z Euractiv, wynik głosowania wysyła jasny sygnał, że wśród europosłów nie ma szerokiego poparcia dla znaczących podwyżek podatków na wyroby tytoniowe i nikotynowe.
Źródło przypomniało również, że w 2024 roku Parlament Europejski odrzucił propozycję Komisji Europejskiej dotyczącą rekomendacji wprowadzenia zakazu palenia na terenie całej Unii Europejskiej.
Według kolejnego źródła parlamentarnego Komisja Europejska powinna uwzględnić wyniki obecnego głosowania także podczas planowanej rewizji Dyrektywy Tytoniowej (Tobacco Products Directive – TPD), która ma zaostrzyć regulacje dotyczące nowych produktów nikotynowych, takich jak e-papierosy.
W przeciwieństwie do TED, dyrektywa TPD może zostać przyjęta przez Radę UE większością kwalifikowaną, choć nadal wymaga zgody Parlamentu Europejskiego.
Wynik głosowania odzwierciedla podziały istniejące również między państwami członkowskimi, które sparaliżowały prace Rady UE i uniemożliwiły osiągnięcie porozumienia w sprawie TED w maju.
Francja stosuje już jedne z najwyższych podatków na wyroby tytoniowe w Europie, jednocześnie utrzymując stosunkowo niskie opodatkowanie produktów do wapowania.
Szwecja przyjęła twarde stanowisko wobec produktów nikotynowych i zawetowała propozycję podwyższenia akcyzy na saszetki nikotynowe.
Z kolei Włochy określają plan Komisji Europejskiej dotyczący podniesienia akcyzy zarówno na tradycyjne wyroby tytoniowe, jak i produkty alternatywne jako „kontrproduktywny”, argumentując, że zaszkodziłby krajowemu przemysłowi tytoniowemu.
